Reyhanlı bir çok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Tarihi İsa'dan önce Yontma
Taş dönemine kadar uzanır.
Binlerce senelik geçmişin tarihi henüz saptanamayan Hurriler ve Mitannilerin
Hatay'da egemenliklerinin izleri tespit edilmiştir.
İsa'da önce 1595 te Halep'te yapılan bir barış antlaşması sonucunda Hatay
bölgesi Murşilin ölümüne kadar Hitit devletinin egemenliğine girmiştir.
Daha sonra Asurlar , Persler , Büyük İskender ve İ.Ö 64 yılında da bölge roma
imparatorluğuna girer. İ.S 14 yılları arasında Ağustos döneminde her dört yılda
bir tekrar edilecek olan olimpiyat oyunları Hatay'da başlar. Daha sonra
Selçuklu-Bizans ilişkileri ve savaşları sürerken doğudan gelen Türk akıncıları
bölgeye girerler. Bölge halkı Türkleri benimser. Özellikle Hıristiyan Bizans'a
karşı Türk-Arap birliği bu dönemde defalarca gerçekleşir.
Selçuklu himayesinde akınların ve fetihlerin sürmesi 1067 yılında Hanoğlu Harun
adlı bir Karahanlı prensinin Reyhanlı'daki Artah ( Pınarbaşı ) ve İmma (
Yenişehir ) kalelerini Bizanslılardan alması büyük yankılar uyandırır.
12.12.1084 tarihinde Antakya Süleyman Şah tarafından fethedilir ve 1085 yılında
da Reyhanlı Bizanslılardan alınır.Reyhanlıdaki Artah ve İmma kaleleri Stratejik
önemleri nedeniyle sık sık el değiştirir.
1268 ortalarından itibaren bölgeye Memlüklüler girer. 1378 tarihinde
Dulkadiroğlu beyliği Amik ovasını ele geçirir.Karışıklıklar bu dönemde de
sürer.24 Ağustos 1516 yılından itibaren Mercidabık savaşından sonra
Osmanlı'ların himayesine girmiştir. Büyük Reyhanlı Aşiretinin bulunduğu bölge
Aşiretleri ileri gelenlerin , Konya'da toplanarak 1690 yılında Osmanlı Devletine
bağlılıklarını bildirmişlerdir. 1865 yılında Derviş ve Cevdet paşaların
komutasında bölgeye gelen islah birliğinin sonbahar da Amik Ovasının doğusunda
Reyhaniye adıyla merkezi yerleşim birimini kurmuşlar ve aşiretleri mecburi
iskana tabi tutmuştur.
30 Ekim 1918 günü Mondros Mütarekesinin imzalanmasıyla Hatay'ında içinde
bulunduğu Osmanlı imparatorluğunun işgaline başlanmıştır. 1919 Eylül'ünde
Hatay'da Müdafaa-i Hukuk örgütü kurulmuştur. Tayfur Sökmen , Dedebeyzade Hakkı ,
Türkmenzade Ahmet'in Yüzbaşı asım bey yönetiminde toplanarak işgalci Fransızlara
karşı görev bölümü yapmışlardır. Tayfur Sökmen'in Amik ovasındaki yerel
direnişçilerin başına geçerek mücadeleye devam etmiştir.
20 Ekim 1921 tarihinde Hatay konusunda Türkiye - Fransa arasında bir antlaşma
imzalandı. Buna göre Hatay'da özel bir yönetim kurulacaktı. 24 Temmuz 1923 ' te
Lozan Barış atlaşmasının imzalanması ile Suriye ve Lübnan'daki Fransa manda
hakimiyeti milletler cemiyetince kabul edildi.9 Eylül 1936 günü işgal altında
bulunan Suriye'nin egemenliği Fransa tarafından kabul edildi. Bu sırada Hatay
Fransız işgaline karşı silahlı mücadeleye devam ederek kurtulmaya çalışıyordu.
Türkiye is siyasi alanda çalışmalarına devam ediyordu.
20 Mayıs 1937 tarihinde Hatay'ın Uluslar arası bir statüye kavuşması şimdiki
Birleşmiş Milletler kararıyla oldu. Hatay adı ise İskenderun Sancağı adıyla
geçiyordu. 1938 tarihinde Türk ve Fransız askerleri arasında varılan antlaşma
gereğince Hatay'da asayişi sağlamak üzere 2500 er kişilik birer askeri birlik
Hatay'a girdi.
8 Temmuz 1938 günü Türk askeri Albay Şükrü Kanatlı komutasında Reyhanlı'ya girdi
ve tekrar Kırıkhan'a döndü. 2 Eylül 1938 günü Hatay Millet Meclisi ilk
toplantısını yaptı , devletin adı Hatay olarak kabul edildi ve devletin başına
Tayfur Sökmen getirildi.25 Ekim 1938 günü Kırıkhan'a bağlı bir nahiye olan
Reyhaniye ilçe oldu. 23 Haziran 1939 tarihinde Ankara'da yapılan Hatay
antlaşmasıyla Türk - Fransız görüşmeleri sonucunda Hatay Türkiye'ye bırakıldı. 7
Temmuz 1939 tarihli ve T.B.B.M. nin 3711 sayılı yasası ile Hatay il Reyhaniye
ise Reyhanlı adıyla ilçe oldu. |
|
TARIM
Reyhanlı bir tarım ilçesidir. Tarım üretimi Türkiye ortalamasına göre yüksektir.
Burada makinalı tarım yapılmaktadır. 310.000 dekarlık ekilen arazinin 200.000
dekarı sulanabilmektedir. Tarım ilaçlaması bir kısım sıvı gübreleme , tarım tipi
uçaklarla yapılır. Tarım ürünlerinin bir kısma özel sektör tarafından
alınmaktadır. İlçe sınırları içerisinde bir çok sebzede üretilmektedir.
Ürünlerin büyük bir kısmı başka şehirlere oradan da dış ülkelere (
Ortadoğu-Rusya-Ortaasya ülkelerine ) pazarlanmaktadır. İlçe merkezinde resmi ve
özel tarım kuruluşları vardır. Tarım üretimi teknik elemanlarca daha iyi üretim
için sürekli denetlenmektedir.
TİCARET
Avrupa'nın Ortadoğu kapısı olan Cilvegözü sınır kapısı Reyhanlı ilçesi sınırları
içerisindedir. E-5 karayolu ( Europe-5 ) buradan geçer. Avrupa ülkelerinden
gelerek Ortadoğu ve Afrika'ya gidecek kara nakli araçları Reyhanlı Cilvegözü
sınır kapısından geçerler. Reyhanlı'da haftanın belirli günlerinde ilçe pazarı
kurulmaktadır. Tarım üreticilerinin bir kısmı ürünlerini burada pazarladıkları
gibi , pazarcılığı meslek edinenlerde bu işi yaparak ihtiyaç duyulan ürünleri
başka yerlerden getirerek burada satarlar . Vatandaşın çoğu haftalık ihtiyacını
buradan karşılar. 1993 yılında Reyhanlı Borsasında çalışmalar sürmüştür.Ticaret
ve Sanayi odasının kayıtlarına göre ilçeden birçok mal ihraç edilmiştir.
SANAYİ
Reyhanlı'da sanayi tarıma dayalı yapılmaktadır. Reyhanlı'da üretilen pamuk için
çırçır ve prese fabrikaları kurulmuştur. Bu fabrikalardan çoğu özel sektörün bir
kısmı ise devletin malıdır. Bu fabrikalarda çırçırlanan pamuk çekirdeğinden
ayrılır. Elyafı , balya halinde başka şehirlerdeki iplik fabrikalarına satılır.
Çıkan çekirdeğin bir kısmı hayvan yemi bir kısmı ise yağ fabrikalarına satılır.
İhtiyaç kadarı da tohum olarak ayrılır. Buğdayın bir kısmı ise özel sektör
tarafından satın alınır. diğer bir kısmı ise Reyhanlı dışından gelen tüccarlara
satılır un fabrikalarında kullanılır. köylerde ise köylüler un için buğday
mevsiminde buğday alır , yıkar,öğütür ve bahçelerinin tandırlarında ekmek
yaparlar. Öğütme işi değirmenlerde yapılır. Su ile çalışan değirmenlerin yerini
şimdi elektrikle çalışanlar almıştır. Ayrıca şehirde küçük sanayi sitesi vardır.
Yetersiz kaldığından siteye yakın dükkanlarda da faaliyet sürdürülmektedir.
sanayi sitesinde iş alanından çok çeşitli dükkanlar vardır ayrıca her türü
otomobilin özel servis atölyeleri mevcuttur.
ULAŞIM
Reyhanlı, etrafındaki ilçeler ile komşu illere düzenli kara yolları ile
bağlanmıştır. Yolların bir kısmının etrafı ağaçlıktır. Köy yollarının genelinin
yolu asfaltlıdır. Ulaşılamayan köy yoktur. Yollar yaz kış ulaşıma açıktır
Reyhanlı'dan her gün Ankara , İstanbul ,İskenderun, Adana ,Mersin gibi büyük
merkezlere son model otobüslerle ulaşmak mümkündür. İlçeler arasında ise minibüs
, taksi dolmuş seferleri sıkça yapılmaktadır. Gaziantep'e ise her gün minibüsle
gidilebilir. Seferler karşılıklı yapılmaktadır. Hatay il merkezi Antakya'dan ise
Türkiye'nin her tarafına doğrudan seferler olduğu gibi Suriye, Ürdün,S.Arabistan
, Yemen gibi Ortadoğu ülkelerine ve İstanbul bağlantılı
Rusya,Romanya,Bulgaristan başta olmak üzere bütün Avrupa'ya otobüsle ulaşmak
mümkündür. En yakın hava alanı Adana Şakirpaşa hava alanıdır ( 210km ) , THY
bürosu Antakya'da dır ( 42km ). En yakın deniz yolu İskenderun limanı ( 80km ) ,
Cilvegözü gümrüğü ( 8km ) dir. Suriye-Halep şehri ( 55km ) ,İstanbul 1200km ,
deniz ( 67km ) Çevlik plajıdır. |
|
Kültürel ve Tarihi Mirası |
|
Reyhanlı Hamamat Kaplıcaları
Reyhanlı-Antakya karayolu üzerinde Kumlu İlçesi'nde bulunmaktadır. Yörenin en
büyük kaplıcası olup birçok hastalığa iyi geldiği söylenmektedir.
Reyhanlı Hamamı
Reyhanlı İlçesi'ne 20 km. uzaklıktadır. Türkiye-Suriye sınır kapısına çok
yakınında bulunan kaplıcada yaklaşık 5 kaynakta su çıkmaktadır. İçme olarak da
kullanılabilen kaplıca suyu çeşitli romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir.
İmma
Antakya-Cilvegözü yolu üzerinde Reyhanlı yakınında şimdi piknik yeri olarak
kullanılan antik dönem yerleşim yeri vardır.
Cüdeyde
Bu höyüktde yapılan kazılarda M.Ö. 4500 – M.S. 600 yılları arasını kapsayan 17
tabaka (kültür katı) bulunmuştur.
Yenişehir
Yenişehir Gölü civarında, Roma döneminde “İmma” adıyla anılan bir yerleşim yeri
vardı. Şimdi piknik yerleri ve çay bahçeleri ile ünlüdür.
Kızlar Sarayı
Cilvegözü’nde tampon bölgede kalmıştır.
Atçana
Reyhanlı – Antakya yolunda müzeye bağlı bir ören yeridir. M.Ö. 18. Yüzyıla ait
Yarim – Lim, M.Ö. 15. Yüzyıla ait Nigme – Pa sarayları ile bir tapınağın
kalıntıları bulunmaktadır. Bulunan eserler Hatay Arkeoloji Müzesinde ve British
Museum’da sergilenmektedir.
Tainat
Bir Hitit sarayı ile tapınak ortaya çıkarılan Tainat’ta çıkarılan eserler de
Hatay Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir. |
|
|
|
|
|
